Najczęściej zadawane pytania

Pytania

Badania genetyczne

P1. Co ocenia zespół genetyków, aby stwierdzić, czy mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka?

P2. Mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka i chciałbym uzyskać konsultację genetyczną. W jaki sposób mogę uzyskać taką konsultację?

P3. Mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka i chciałbym poddać się badaniom genetycznym, jednak powiedziano mi, że badania genetyczne w poszukiwaniu konkretnych mutacji (badania diagnostyczne) wykonuje się tylko u tych członków rodziny, u których występuje choroba. Dlaczego?

Uczestnictwo w badaniu IMPACT

P4. Czy otrzymam zwrot kosztów poniesionych w okresie uczestnictwa w badaniu IMPACT?

P5. Dlaczego muszą Państwo pobierać zarówno próbki krwi, jak i moczu?

P6. Dlaczego przez 24 godziny przed pobraniem próbki krwi mam powstrzymywać się od wytrysku?

P7. Kiedy otrzymam wyniki oznaczenia stężenia PSA?

P8. Jak często muszę zgłaszać się do szpitala / poradni genetycznej?

P9. Jak długo będzie trwała wizyta?

Kryteria kwalifikacji

P10. Spełniam kryteria włączenia do badania IMPACT i jestem zainteresowany wzięciem w nim udziału, ale nie jestem pewien, czy mój kraj uczestniczy w tym projekcie. W jaki sposób mogę się tego dowiedzieć?

P11. Mieszkam w Wielkiej Brytanii i chciałbym wiedzieć, które ośrodki prowadzą nabór pacjentów do badania IMPACT?

P12. W moim kraju prowadzone jest badanie IMPACT, a ja spełniam kryteria włączenia i chciałbym wziąć w nim udział. Jednak w pobliżu mojego miejsca zamieszkania nie ma żadnych uczestniczących w badaniu ośrodków. Czy mogę mimo to wziąć udział w badaniu IMPACT?

P13. Poinformowano mnie, że nie kwalifikuję się do udziału w badaniu IMPACT ze względu na swój wiek. Dlaczego?

P14. Poinformowano mnie, że muszę się upewnić, czy kwalifikuję się do udziału w badaniu IMPACT ze względu na występujące u mnie wcześniej zwiększone stężenie PSA lub przebytą biopsję gruczołu krokowego. Dlaczego?

P15. W mojej rodzinie występują mutacje BRCA1 albo BRCA2, ale ja nie jestem nosicielem zmutowanego genu. Poinformowano mnie, że kwalifikuję się do udziału w badaniu IMPACT. Dlaczego, skoro nie należę do grupy zwiększonego ryzyka rozwoju raka gruczołu krokowego?

P16. Jestem nosicielem wariantu genu BRCA1 lub BRCA2 o nieokreślonym znaczeniu klinicznym (variant of uncertain significance, VUS). Czy mogę wziąć udział w badaniu IMPACT?

P17. Mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka gruczołu krokowego, ale nie stwierdzono u mnie żadnej mutacji genowej (BRCA1/2). Chciałbym wziąć udział w badaniu IMPACT. Czy kwalifikuję się do udziału w tym badaniu?

Oznaczanie stężenia PSA

P18. Co to jest antygen swoisty dla gruczołu krokowego (prostate specific antigen, PSA)?

P19. Co to jest oznaczenie stężenia antygenu swoistego dla gruczołu krokowego (prostate specific antigen, PSA)?

P20. Dlaczego wykorzystanie oznaczania stężenia PSA do badania przesiewowego w kierunku raka gruczołu krokowego wzbudza tak wiele kontrowersji?

P21. Czy są dostępne inne metody umożliwiające badanie przesiewowe w kierunku raka gruczołu krokowego?

P22. Wiem, że w Wielkiej Brytanii system ubezpieczenia społecznego National Health Service (NHS) zaleca, aby jako wartość progową uzasadniającą wykonanie biopsji przyjmować stężenie 4,0 ng/ml, tymczasem w ramach badania IMPACT pacjenci mają być kierowani na biopsję, jeżeli poziom PSA przekracza 3,0 ng/ml. Dlaczego?

P23. Czy jeżeli stężenie PSA przekracza 3,0 ng/ml, to oznacza, że mam raka gruczołu krokowego?

P24. Czy jeżeli stężenie PSA nie przekracza 3,0 ng/ml, to oznacza, że nie mam raka gruczołu krokowego?

Biopsja gruczołu krokowego

P25. Co dzieje się podczas biopsji gruczołu krokowego?

P26. Co to jest pobranie wycinka (bioptatu)?

P27. Rozpoznano u mnie śródbłonkową neoplazję gruczołu krokowego (PIN). Co to znaczy?

P28. Poinformowano mnie, że podczas wykonywania biopsji gruczołu krokowego zostanie pobranych dziesięć wycinków zasadniczych oraz dwa dodatkowe (dla celów naukowych). Do czego potrzebne są te dwie dodatkowe próbki?

P29. Stwierdzono u mnie stężenie PSA przekraczające 3,0 ng/ml, ale wynik biopsji gruczołu krokowego jest prawidłowy. Dlaczego nie zostałem skierowany do powtórnej biopsji, mimo że mam duże stężenie PSA?

P30. Czytałem, że istnieje możliwość ominięcia komórek raka podczas wykonywania biopsji. Dlaczego tak się dzieje?

P31. Co dzieje się po rozpoznaniu raka gruczołu krokowego?

Odpowiedzi

O1. Co ocenia zespół genetyków, aby stwierdzić, czy mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka?

Lekarz lub konsultant w dziedzinie genetyki będzie poszukiwał w rodzinie określonych wzorów występowania raka. Aby uzyskać więcej informacji, proszę zapoznać się z częścią niniejszej witryny internetowej zatytułowaną Genetyka i rak.

O2. Mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka i chciałbym uzyskać konsultację genetyczną. W jaki sposób mogę uzyskać taką konsultację?

W poszczególnych krajach procedury mogą być różne. Aby uzyskać więcej informacji, proszę zapoznać się z częścią niniejszej witryny internetowej zatytułowaną Genetyka i rak: co mogę zrobić.

O3. Mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka i chciałbym poddać się badaniom genetycznym, jednak powiedziano mi, że badania genetyczne w poszukiwaniu konkretnych mutacji (badania diagnostyczne) wykonuje się tylko u tych członków rodziny, u których występuje choroba? Dlaczego?

W większości rodzin z silnie obciążającym wywiadem w kierunku występowania raka badania genetyczne (diagnostyczne badania genetyczne) są wykonywane najpierw u tych członków rodziny, u których rozpoznano nowotwór. Jest tak dlatego, że proces analizy genów może być bardzo skomplikowany, zaś interpretacja wyników badania bardzo trudna (szczególnie u osoby, u której rak nie występuje); ponadto mutacja dziedziczą nie wszyscy członkowie rodziny; większe prawdopodobieństwo jej obecności dotyczy osoby chorej na raka. Tak więc w przypadku badania tej osoby szansa na znalezienie mutacji będącej przyczyną rozwoju raka w danej rodzinie jest większa. Aby uzyskać więcej informacji, proszę zapoznać się z częścią niniejszej witryny internetowej zatytułowaną Badania genetyczne.

O4. Czy otrzymam zwrot kosztów poniesionych w okresie uczestnictwa w badaniu IMPACT?

Tak, zostaną Panu zwrócone wszelkie koszty przejazdów wynikające z Pana udziału w tym badaniu.

O5. Dlaczego muszą Państwo pobierać zarówno próbki krwi, jak i moczu?

Próbka krwi zostanie wykorzystana do pomiaru stężenia antygenu swoistego dla gruczołu krokowego (prostate specific antigen, PSA); jest to jedyne badanie kliniczne, które zostanie przeprowadzone. Pobierana jest także krew do dalszych badań. Chcielibyśmy poszukać lepszych markerów raka gruczołu krokowego, a także genów, które mogą predysponować do raka gruczołu krokowego. Analiza w tym zakresie jest prowadzona wyłącznie dla celów badawczych i pozostaje bez wpływu na ubezpieczenie. Zostanie Pan powiadomiony o wynikach mających znaczenie kliniczne dla Pana lub Pańskiej rodziny, pod warunkiem że uprzednio wyrazi Pan zgodę na otrzymywanie takich informacji.

W laboratorium zostaną przeprowadzone także badania na obecność w próbkach krwi i moczu białek, hormonów oraz metabolitów (substancji wytwarzanych przez organizm), które będą miały na celu lepsze zrozumienie sposobu, w jaki mutacje BRCA1 i BRCA2 wpływają na funkcjonowanie organizmu.

O6. Dlaczego przez 24 godziny przed pobraniem próbki krwi mam powstrzymywać się od wytrysku?

Wytrysk może powodować zmianę stężenia PSA. Dla umożliwienia dokładnej oceny Pana początkowego stężenia PSA jest ważne, aby powstrzymywał się Pan od wytrysku przez 24 godziny przed pobraniem próbki.

O7. Kiedy otrzymam wyniki oznaczenia stężenia PSA?

Będzie to zależało od ośrodka badawczego.

O8. Jak często muszę zgłaszać się do szpitala / poradni genetycznej?

Odpowiedź dotyczy wizyt w poradni, które są wyłącznie związane z udziałem w badaniu IMPACT.

Liczba koniecznych wizyt w szpitalu / poradni genetycznej będzie zależała od wyników badania stężenia PSA w Pana krwi oraz biopsji gruczołu krokowego.

  • Jeśli ma Pan stężenie PSA poniżej 3,0 ng/ml, wystarczy, aby zgłaszał się Pan do szpitala / poradni genetycznej raz w roku w celu oceny stężenia PSA.
  • Jeżeli ma Pan stężenie PSA równe lub większe niż 3,0 ng/ml, zalecimy Panu poddanie się biopsji gruczołu krokowego; zostanie Pan skierowany do urologa (lekarza specjalizującego się w chorobach układu moczowego i dróg moczowych), który wykona tę biopsję. Zabieg ten będzie zasadniczo wykonywany w trybie ambulatoryjnym (nie ma konieczności pozostania w szpitalu na noc). Istnieje możliwość odbycia oddzielnej wizyty u urologa i szczegółowego omówienia tego zabiegu.
  • Wymagana będzie kolejna wizyta u urologa / genetyka / onkologa w celu odbioru wyników biopsji gruczołu krokowego.
  • Liczba dodatkowych wizyt, jakie będzie Pan musiał odbyć, zależy od wyników biopsji.

O9. Jak długo będzie trwała wizyta?

Ważne, aby na pierwszą wizytę i spotkanie z zespołem badawczym przeznaczył Pan przynajmniej godzinę. Czas trwania wizyty będzie różny dla poszczególnych osób, ale zapewnimy Panu tyle czasu, ile będzie potrzeba, aby odpowiedzieć na Pańskie pytania. Proszę zauważyć, że zgłoszenie się na wizytę nie oznacza konieczności wzięcia udziału w badaniu. Może Pan odejść do domu i zastanawiać się nad uczestnictwem w badaniu tak długo, jak Pan tego potrzebuje; może Pan także zgłaszać się na kolejne wizyty w celu omówienia zalet i wad uczestnictwa.

Kolejne wizyty, mające na celu ocenę stężenia PSA, będą trwały po około 30 minut każda.

Jeśli zostanie Pan skierowany do specjalisty w celu wykonania biopsji gruczołu krokowego, proszę przyjąć, że zabieg ten będzie trwał około 45 minut, a na wizytę będzie Pan umawiany w taki sposób, aby przed jego wykonaniem odbyła się wizyta u urologa, podczas której zostaną omówione wady i zalety biopsji.

O10. Spełniam kryteria włączenia do badania IMPACT i jestem zainteresowany wzięciem w nim udziału, ale nie jestem pewien, czy mój kraj uczestniczy w tym projekcie. W jaki sposób mogę się tego dowiedzieć?

Aby zapoznać się z listą wszystkich krajów i ośrodków badawczych, które są potwierdzonymi partnerami badania IMPACT, proszę przejść do części niniejszej witryny internetowej zawierającej lokalne dane kontaktowe.

Znajdzie Pan tam także listę krajów, w których trwa aktywny nabór ośrodków badawczych do badania IMPACT. Proszę często sprawdzać zawartość tej strony, aby uzyskiwać aktualne informacje odnośnie najnowszych ośrodków badawczych, które dołączyły się do udziału w badaniu.

O11. Mieszkam w Wielkiej Brytanii i chciałbym wiedzieć, które ośrodki prowadzą nabór pacjentów do badania IMPACT?

Listę ośrodków badawczych w Wielkiej Brytanii, które prowadzą nabór pacjentów do badania IMPACT, znajdzie Pan w części naszej witryny internetowej poświęconej lokalnym danym kontaktowym.

O12. W moim kraju prowadzone jest badanie IMPACT, a ja spełniam kryteria włączenia i chciałbym wziąć w nim udział. Jednak w pobliżu mojego miejsca zamieszkania nie ma żadnych uczestniczących w badaniu ośrodków. Czy mogę mimo to wziąć udział w badaniu IMPACT?

Niestety odpowiedź na to pytanie zależy od tego, w którym kraju Pan mieszka, ponieważ w różnych państwach badanie IMPACT jest finansowane przez różne instytucje. Na przykład w Wielkiej Brytanii organizacje naukowe i dobroczynne zapewniają środki finansowe umożliwiające uczestnikom badania (lub zespołowi badawczemu) podróżowanie tak daleko, jak to potrzebne (w granicach Wielkiej Brytanii). Wszystko to ma na celu umożliwienie pacjentom uczestnictwa w badaniu. Nie we wszystkich krajach jest tak samo. Aby dowiedzieć się, czy może Pan wziąć udział w badaniu IMPACT, proszę skontaktować się z najbliższym ośrodkiem badawczym uczestniczącym w programie w Pana kraju (dane kontaktowe znajdzie Pan w części lokalne dane kontaktowe) i tam dowiedzieć się, czy można poczynić jakieś kroki, aby umożliwić Panu udział w badaniu.

O13. Poinformowano mnie, że nie kwalifikuję się do udziału w badaniu IMPACT ze względu na swój wiek. Dlaczego?

IMPACT to badanie długoterminowe, którego celem jest ocena częstości występowania raka gruczołu krokowego i jego rozwoju u osób będących nosicielami mutacji BRCA1 lub BRCA2. Interesuje nas grupa mężczyzn, co do których istnieją przesłanki, iż rak gruczołu krokowego może rozwinąć się u nich wcześniej niż w populacji ogólnej. Dlatego chcemy kwalifikować do badania mężczyzn w wieku od 40. do 69. roku życia. Rak gruczołu krokowego bardzo rzadko rozwija się u mężczyzn przed 45. rokiem życia.

O14. Poinformowano mnie, że muszę się upewnić, czy kwalifikuję się do udziału w badaniu IMPACT ze względu na występujące u mnie wcześniej zwiększone stężenie PSA lub przebytą biopsję gruczołu krokowego. Dlaczego?

W celu oceny, czy kwalifikuje się Pan do udziału w badaniu, zespół badawczy może chcieć porozmawiać z Pana lekarzem prowadzącym albo zapoznać się z Pana dokumentacją medyczną. Proszę skontaktować się bezpośrednio z lokalnym zespołem badawczym w celu omówienia Pana dotychczasowego stanu zdrowia i możliwości wzięcia udziału w badaniu.

O15. W mojej rodzinie występują mutacje BRCA1 albo BRCA2, ale ja nie jestem nosicielem zmutowanego genu. Poinformowano mnie, że kwalifikuję się do udziału w badaniu IMPACT. Dlaczego, skoro nie należę do grupy zwiększonego ryzyka rozwoju raka gruczołu krokowego?

Został Pan zaproszony do wzięcia udziału w badaniu jako członek grupy kontrolnej. Niezbędne jest objęcie badaniem mężczyzn, u których nie występuje dziedziczne ryzyko wystąpienia raka, tak abyśmy mogli porównać uzyskane u nich wyniki z grupą nosicieli BRCA1 i BRCA2.

O16. Jestem nosicielem wariantu genu BRCA1 lub BRCA2 o nieokreślonym znaczeniu klinicznym (variant of uncertain significance, VUS). Czy mogę wziąć udział w badaniu IMPACT?

Niestety do udziału w badaniu IMPACT kwalifikują się wyłącznie nosiciele mutacji BRCA1 i BRCA2, co do których wiemy, że są niekorzystne. Jeśli pojawi się więcej informacji dotyczących roli obecnego u Pana wariantu (VUS) w predyspozycji do raka, będzie się Pan kwalifikował do wzięcia udziału w tym badaniu.

O17. Mam obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka gruczołu krokowego, ale nie stwierdzono u mnie żadnej mutacji genowej (BRCA1/2). Chciałbym wziąć udział w badaniu IMPACT. Czy kwalifikuję się do udziału w tym badaniu?

Niestety obecnie ograniczamy zasięg badania IMPACT wyłącznie do potwierdzonych nosicieli mutacji BRCA1 lub BRCA2. Jeśli w przyszłości okaże się, że w Pana rodzinie występuje mutacja BRCA, może się Pan kwalifikować do udziału w badaniu.

Uważa się, że także inne geny mogą predysponować do rozwoju raka gruczołu krokowego. W przyszłości badanie IMPACT może zostać rozszerzone, tak aby obejmowało także ocenę roli innych genów predysponujących do powstania raka gruczołu krokowego. Możliwe, że jeśli któryś z tych genów zostanie zidentyfikowany w Pana rodzinie, może Pan kwalifikować się do udziału w badaniu IMPACT, ale to raczej nie nastąpi w najbliższej przyszłości.

O18. Co to jest antygen swoisty dla gruczołu krokowego (prostate specific antigen, PSA)?

PSA to białko produkowane przez gruczoł krokowy.

O19. Co to jest oznaczenie stężenia antygenu swoistego dla gruczołu krokowego (prostate specific antigen, PSA)?

Badanie stężenia PSA to prosta analiza krwi, w której ocenia się całkowite stężenie PSA we krwi. Jeśli dochodzi do powiększenia gruczołu krokowego na skutek rozwoju raka, wówczas ilość PSA produkowanego przez gruczoł zwiększa się. Niestety jednak badanie stężenia PSA nie jest swoiste dla raka; stężenie PSA zwiększa się także u pacjentów cierpiących na łagodne (nienowotworowe) choroby gruczołu krokowego, takie jak łagodny przerost gruczołu krokowego oraz zapalenie gruczołu krokowego.

O20. Dlaczego wykorzystanie oznaczania stężenia PSA do badania przesiewowego w kierunku raka gruczołu krokowego wzbudza tak wiele kontrowersji?

Kontrowersje związane z wykorzystaniem oceny stężenia PSA jako badania przesiewowego w kierunku raka gruczołu krokowego omówiono w części niniejszej witryny internetowej poświęconej diagnostyce.

O21. Czy są dostępne inne metody umożliwiające badanie przesiewowe w kierunku raka gruczołu krokowego?

Obecnie ocena stężenia antygenu swoistego dla gruczołu krokowego (prostate specific antigen, PSA) jest jedyną metodą umożliwiającą badanie przesiewowe w kierunku raka gruczołu krokowego. Prowadzonych jest wiele badań nad metodami alternatywnymi dla oznaczania PSA; wiele z nich opiera się na PSA, ale stosuje inne przeliczniki albo pomiary związane z PSA (np. PSA standaryzowane względem wieku, frakcja wolna lub związana PSA, gęstość PSA i szybkość wzrostu stężenia PSA). W ramach badania IMPACT będziemy także oceniać wykorzystanie tych alternatywnych metod jako narzędzi do badań przesiewowych w kierunku raka gruczołu krokowego.

O22. Wiem, że w Wielkiej Brytanii system ubezpieczenia społecznego National Health Service (NHS) zaleca, aby jako wartość progową uzasadniającą wykonanie biopsji przyjmować stężenie 4,0 ng/ml, tymczasem w ramach badania IMPACT pacjenci mają być kierowani na biopsję, jeżeli poziom PSA przekracza 3,0 ng/ml. Dlaczego?

Zmniejszenie wartości granicznej stężenia PSA wynika z tego, że stężenie to zależy od wieku (co oznacza, że w miarę starzenia się stężenie PSA często zwiększa się), a projekt badania zakłada nabór stosunkowo młodych mężczyzn.

O23. Czy jeżeli stężenie PSA przekracza 3,0 ng/ml, to oznacza, że mam raka gruczołu krokowego?

Nie, spodziewamy się, że tylko u 1 na 3 mężczyzn, u których stężenie PSA przekracza 3,0 ng/ml, będzie występował rak gruczołu krokowego. Jednak jeżeli stężenie PSA jest zwiększone, uzasadnia to przeprowadzenie dalszych badań w celu wyjaśnienia przyczyn tego stanu rzeczy.

O24. Czy jeżeli stężenie PSA nie przekracza 3,0 ng/ml, to oznacza, że nie mam raka gruczołu krokowego?

Nie. Istnieje pewna liczba doniesień dotyczących pacjentów, którzy mieli raka gruczołu krokowego, mimo że stężenie PSA nie przekraczało normy. Pomimo to oznaczanie stężenia PSA jest nadal najlepszą metodą badania przesiewowego w kierunku raka gruczołu krokowego, jaką dysponujemy. Metoda ta może być wykorzystywana w celu wykrycia raka gruczołu krokowego u mężczyzn, u których nie występują objawy kliniczne.

O25. Co dzieje się podczas biopsji gruczołu krokowego?

Lekarz zbada Pana gruczoł krokowy, wprowadzając palec do Pana odbytu. W odbytnicy umieszcza się nawilżoną sondę ultrasonograficzną o specjalnym kształcie, nieznacznie większą niż palec. Sonda używa fal ultradźwiękowych do stworzenia obrazu prostaty. Za pomocą uzyskanego obrazu lekarz może nakierować igłę w odpowiednią okolicę, przebijając ścianę odbytnicy w celu pobrania tkanek z prostaty. Pobranych zostanie dziesięć wycinków. Lekarz specjalista obejrzy je pod mikroskopem, poszukując raka gruczołu krokowego. Jeżeli udzieli Pan zgody, chcielibyśmy pobrać dwie dodatkowe próbki tkanki dla potrzeb naukowych.

Zabieg zostanie wykonany w warunkach ambulatoryjnych przez urologa; wcześniej zostanie zastosowany środek znieczulający miejscowo. Cała procedura trwa ok. 45 minut. Większość mężczyzn opisuje jej przebieg jako nieprzyjemny, a niektórzy jako bolesny. Bezpośrednio przed i po biopsji gruczołu krokowego przez krótki czas będzie Pan otrzymywał antybiotyk. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia; w ciągu 24 godzin po zabiegu będzie Pan musiał pić bardzo dużo wody. Po badaniu i biopsji może Pan zauważyć krwiste zabarwienie moczu, które może ustąpić w przeciągu 2 — 3 dni, ale może także utrzymywać się przez okres od dziesięciu dni do dwóch tygodni. Dodatkowo może Pan zauważyć krew wydobywającą się z odbytnicy. Objaw ten powinien ustąpić w ciągu jednego do dwóch dni. Ponadto może Pan zauważyć krew w nasieniu. Obecność krwi w nasieniu może utrzymywać się przez kilka tygodni. Proszę pamiętać, że po biopsji należy spodziewać się objawów krwawienia i nie należy się tym niepotrzebnie niepokoić.

O26. Co to jest wycinek pobierany w czasie biopsji (bioptat)?

Wycinek (bioptat) to mała próbka tkanki pobrana z gruczołu krokowego, która zostanie przesłana do analizy mikroskopowej dokonywanej przez patologa, który będzie poszukiwał objawów raka gruczołu krokowego.

O27. Rozpoznano u mnie śródbłonkową neoplazję gruczołu krokowego (PIN). Co to znaczy?

Jeśli po zabiegu biopsji stwierdzono, że komórki wyściełające przewody gruczołu krokowego nie są prawidłowe, określa się to jako śródbłonkową neoplazję gruczołu krokowego (prostatic intraepithelial neoplasia, PIN). PIN nie jest uznawane za chorobę, stąd też nie wymaga leczenia. Istnieją dwie postacie PIN (tzw. PIN wysokiego stopnia oraz PIN niskiego stopnia). Urolodzy często uważają, że pacjent, u którego stwierdzono PIN wysokiego stopnia, wymaga dalszej diagnostyki. Jest tak dlatego, że PIN może czasami przekształcić się w raka gruczołu krokowego.

W przypadku badania IMPACT każdy uczestnik, u którego rozpoznano PIN wysokiego stopnia, zostanie skierowany na kolejną biopsję po upływie sześciu tygodni; wyniki tej drugiej biopsji zadecydują, czy pacjent powinien nadal raz w roku zgłaszać się w celu oceny stężenia PSA, czy też powinien być poddany dalszej diagnostyce lub leczeniu.

O28. Poinformowano mnie, że podczas wykonywania biopsji gruczołu krokowego zostanie pobranych dziesięć wycinków zasadniczych oraz dwa dodatkowe (dla celów naukowych). Do czego potrzebne są te dwie dodatkowe próbki?

Chcielibyśmy pobrać próbki tkanek, które byłyby wykorzystywane do badań mających na celu opracowanie nowych badań przesiewowych w kierunku raka gruczołu krokowego.

O29. Stwierdzono u mnie stężenie PSA przekraczające 3,0 ng/ml, ale wynik biopsji gruczołu krokowego jest prawidłowy. Dlaczego nie zostałem skierowany do powtórnej biopsji, mimo że mam duże stężenie PSA?

Stężenie PSA może być zwiększone z wielu innych przyczyn niż obecność raka gruczołu krokowego; tylko u 1 na 3 mężczyzn charakteryzujących się zwiększonym stężeniem PSA podczas biopsji gruczołu krokowego potwierdzi się obecność raka gruczołu krokowego. Podczas biopsji pobiera się 10 próbek tkanek gruczołu krokowego, które są oceniane pod mikroskopem. Wycinki te pobiera się ze wszystkich części gruczołu krokowego; bardzo rzadko zdarza się, aby fragment występującego w gruczole raka nie został pobrany w jednym z wycinków. Dlatego podczas kolejnej dorocznej wizyty ocenimy Pana stan i tendencję zmian stężenia PSA. Jeśli stężenie PSA zacznie się szybko zwiększać, omówimy z Panem możliwość wykonania kolejnej biopsji.

O30. Czytałem, że istnieje możliwość ominięcia komórek raka podczas wykonywania biopsji. Dlaczego tak się dzieje?

Niestety nawet jeżeli w gruczole krokowym jest obecny rak, może on nie zostać pobrany podczas biopsji gruczołu krokowego. Podczas biopsji z gruczołu krokowego pobiera się 10 wycinków, które następnie są oceniane pod mikroskopem w poszukiwaniu objawów raka gruczołu krokowego. Lekarze mogą do kierowania igłą biopsyjną i pobierania próbek tkanek z gruczołu krokowego wykorzystywać sondę ultradźwiękową. Jednak nie jest możliwe pobranie wycinków z całego gruczołu — zawsze zatem istnieje możliwość ominięcia tkanki, która uległa przemianie w raka. Dlatego co roku będziemy u Pana starannie oceniać stężenie PSA. Będziemy oceniać tendencję zmian tego stężenia. Jeżeli jego wartość zacznie się u Pana szybko zwiększać, omówimy z Panem możliwość wykonania kolejnej biopsji.

O31. Co dzieje się po rozpoznaniu raka gruczołu krokowego?

Jeśli rozpoznano u Pana raka gruczołu krokowego, specjalista omówi z Panem wszystkie możliwości leczenia. Nie jest znany najlepszy sposób leczenia wczesnego raka prostaty i nie ma dowodów, że leczenie tzw. wczesnych raków prostaty wiąże się z wydłużeniem życia w porównaniu z postępowaniem polegającym na regularnej obserwacji chorego. Z drugiej strony podjęcie leczenia niewielkich ognisk raka może uchronić pacjenta przed powstaniem przerzutów i związanymi z tym konsekwencjami.

W wielu przypadkach rak prostaty powiększa się powoli, a działania uboczne leczenia mogą być gorsze niż następstwa obecności wczesnego raka prostaty. Powoduje to trudności z podjęciem decyzji o leczeniu. Będzie Pan miał możliwość omówienia wszystkich możliwości leczenia ze specjalistą, a każdy sposób postępowania zostanie dostosowany do Pańskich potrzeb.

Podsumowanie możliwości leczenia raka gruczołu krokowego znajdzie Pan w części tej witryny internetowej poświęconej leczeniu.