Genetics and Cancer

Genetik ve Kanser

Vücudumuz, her biri genlerimizin bir kopyasını taşıyan milyarlarca minik hücreden yapılmıştır. Genler, vücutlarımızın gelişimini ve işlevini kontrol eden bir dizi direktiften ibarettir. Bu genler küçük, sıkı şekilde paketlenmiş direktif yumakları şeklinde kromozomlarımızla birlikte bir çizgi halinde sıralanmıştır. Tüm insan hücreleri (sperm ve yumurtalar hariç) 23 çift – toplam 46 kromozom içerir. Her kromozom çifti için bir kromozomu annelerimizden, birini de babalarımızdan alırız.

Bazen genlerimizin içinde değişiklikler meydana gelir. Bu durum genellikle belirli bir soruna yol açmaz, fakat gen değişiklikleri bazen bireylerde spesifik sağlık sorunlarının gelişmesi olasılığını artırabilir. Genetik değişiklikler kromozomlarımız yoluyla bize ebeveynlerimizden kalabileceği gibi, yaşamımızın herhangi bir bölümünde harici çevresel faktörler nedeniyle de oluşabilir.

Kanser, bir gende veya genlerdeki değişiklikler sonucunda meydana gelebilen sağlık sorunlarından biridir.

Kansere yakalanmış akrabaların olması, genellikle insanların ailelerinde gen değişikliği oluştuğunu düşünüp kendilerinin de bu hastalığa yakalanacakları endişesine kapılmalarına neden olabilmektedir. Oysa, kanser ne yazık ki çok yaygındır ve genellikle bir çok insanın bu hastalığa yakalanmış bir veya daha çok yakını vardır. Bunların büyük bölümü sporadik kanserlerdir (yani, şans eseri oluşurlar). Bir çok kanser sporadik olarak ortaya çıkar (yani, kalıtsal genetik bir değişiklik nedeniyle değil) ve bazı kanserler de çok yaygın olarak görünür: örneğin, İngiltere’de her 9 kadından 1’i meme kanserine yakalanmaktadır. Bu nedenle, bir ailede birden fazla kadında meme kanseri görülmesi şaşırtıcı değildir.

Bazen bu kanserler, aile bireyleri belirli tipteki kanserlere yakalanma riskini artırabilecek yaşam biçimi veya çevresel faktörleri paylaştıkları için meydana gelebilir. Güneşe maruz kalma veya diyet bu faktörlere örnek olarak verilebilir.

Bazen bu kanserler, aile içinde kuşaktan kuşağa geçen bir gen değişikliği olduğu için de meydana gelebilir. Bu durum aslında oldukça nadirdir ve tüm kanserlerin sadece küçük bir yüzdesi bir kişi ebeveynlerinden genetik bir değişiklik aldığı için meydana gelir.

Bir sonraki bölümde, bir bireyin ailesinde kanser öyküsü olup olmadığını değerlendirirken Doktorların hangi faktörleri incelediklerine göz atacağız (bu, kaltsal yatkınlık olarak da bilinmektedir).



Sonraki Bölüm >> Kalıtsal Yatkınlık ve Kanser